ต่างประเทศ – วิถีบุชิโด Bushido สร้างญี่ปุ่นให้เจริญวัฒนา

Home / Asia, News & Update, ต่างประเทศ / ต่างประเทศ – วิถีบุชิโด Bushido สร้างญี่ปุ่นให้เจริญวัฒนา
Bushido japan เที่ยวญี่ปุ่น

เมื่อเร็วๆ นี้ ได้ทราบข่าวเกี่ยวกับคนญี่ปุ่นในเรื่องอาหารกลางวัน รวมทั้งเบนโตะ  เราเพิ่งพบว่า เรื่องของอาหารกลางวันและข้าวกล่องของคนญี่ปุ่นนี่นะได้กลายเป็นวิธีฝึกตนของชาวญี่ปุ่นอีกรูปแบบหนึ่ง ก็ไม่น่าแปลกใจว่าญี่ปุ่น (haters อาจรีบแย้งว่า ญี่ปุ่นก็มีไม่ดีหลายอย่างนะ ใช่ แต่ดูเหมือนเขามีดีมากกว่าไม่ดีอย่าง haters เป็นอยู่ก็แล้วกัน) มีความเจริญและงดงามอันเกิดจากการจัดการที่ดี เราอดคิดถึงคำหนึ่งที่ได้ยินมานานแล้วไม่ได้ คำนั้นคือคำว่า Bushido

tumblr

ในบทความที่เพิ่งอ่านพบมาเกี่ยวกับการรับประทานอาหารกลางวัน รวมไปถึง  Bento ของคนญี่ปุ่นชวนให้เราคิดว่า แหม ชาวญี่ปุ่นนี่ช่างชื่นชอบการฝึกตนเสียจริง เพราะตอนเป็นเด็กถึงมัธยมต้นเป็นไฟท์บังคับให้เด็กๆ รับประทานอาหารกลางวันของโรงเรียนเพื่อฝึกเรื่องความเท่าเทียม ความรักความสามัคคี ความรับผิดชอบในหน้าที่และส่วนรวม อย่างนี้ละกระมังที่คนไทยชอบพูดว่า ญี่ปุ่นเขาฝึกคนมาตั้งแต่เป็นเด็ก แต่เราคิดว่า เขาฝึกมากกว่านั้น เราเชื่อว่าเป็นจริตของเขาที่คนแถวนี้อาจไม่ค่อยคิดจะมี คือ ชอบเห็นตัวเองดีขึ้น เก่งขึ้น (คนแถวนี้หลายๆ คนแค่อยากได้เงินมากขึ้น ตำแหน่งขึ้นแต่คุณภาพตัวเองเท่าเดิม แถมไม่ชอบที่เห็นคนอื่นดีกว่า อิจฉาขึ้นตาเลย) ชอบเห็นสิ่งที่ดี สะอาดตา (อย่างเรายังต้องยอมรับว่า หลังจากครั้งแรกที่ไปญี่ปุ่นนานมาแล้ว กลับมาก็พยายาม (พยายามแล้ว) รักษาความสะอาดของรถยนต์อย่างดี เพราะเห็นรถคนญี่ปุ่นดูสะอาดไม่มีรถฝุ่นเขรอะเลยสักคัน)

tumblr

 

พูดถึงเรื่องรถยนต์ของญี่ปุ่นแล้วก็มีการฝึกตน (บังคับ ควบคุม) โดยระบบกฎหมายของเขาว่า คนจะซื้อรถยนต์มาขับได้นั้นต้องมีที่จอดรถก่อน และต้องให้หน่วยงานขนส่งรับรู้และอนุญาตด้วย ไม่ใช่เอาไปจอดริมถนนหรือบนทางเท้า รถยนต์ก็ไม่ล้นถนน แถมยังมีระบบขนส่งที่มีประสิทธิภาพด้วย ถนนหนทางของญี่ปุ่นจึงมีลักษณะ friendly users ทั้งเดินถนน ทั้งขับขี่ยวดยาน นอกจากนี้ก็เห็นว่า คนขับรถชาวญี่ปุ่นมีจิตใจที่รับผิดชอบต่อชีวิตผู้อื่น ไม่เอาอารมณ์เป็นใหญ่เหมือนเหล่าจอมยุทธ์บนถนนเมืองไทย

จากที่ได้เห็นมา เราพูดได้ว่า สังคมดีเพราะตัวบุคคลดี ไม่ใช่เพียงเพราะมีกฎหมายแรงหรือเบา แต่ผิดคือผิด ถูกคือถูก ไม่ตะแบงเอาสีข้างเข้าถูอยู่ตลอด เพราะตัวบุคคลที่ดีนั้นก็เพราะเขาฝึกตนอยู่ตลอดเวลา แม้เข้ามหาวิทยาลัยก็มีโรงอาหารราคาไม่แพง และเมื่อเป็น Salaryman (and Salarywoman) เขาก็มีโรงอาหารราคาไม่แพงไว้บริการเช่นกัน และมนุษย์เงินเดือนเหล่านี้ก็มีวัฒนธรรมการนำข้าวกล่องมาจากบ้านมานั่งรับประทานใต้ต้นไม้กันอย่างสนุกสนานด้วย

tumblr

เราเชื่อว่า คนญี่ปุ่นและประเทศญี่ปุ่นเป็นเช่นนี้เพราะ แนวคิดบุชิโด Bushido ที่ต่างยึดถือปฏิบัติ เรามาดูกันว่า หลักการบุชิโดซึ่งมีรากฐานมาจากลัทธิเต๋าและเป็นหลักการดำเนินชีวิตของซามุไรซึ่งมีความเรียบง่ายแต่สง่างาม เขาสอนอะไร (เริ่มต้นมานั้นมีกี่ข้อก็ไม่ชัดเจน แต่เท่าที่มีตอนนี้คือ 7-8 สิ่งต่อไปนี้)

1. มีคุณธรรม จริยธรรม (Righteousness)

ยึดหลักความถูกต้อง ดีงาม ไม่ใช่รอคอยให้คนอื่นทำดีก่อน แต่เริ่มที่ตนเอง

2. มีความกล้าหาญเยี่ยงวีรชน (Heroic Courage)

หมายถึงความกล้าหาญที่จะเผชิญหน้าในความถูกต้องเป็นธรรม ไม่ใช่เต่าหดหัวในกระดอง เขาบอกว่า Hiding like a turtle in a shell is not living at all. ไฮดิง ไลคฺ กะ เทอรฺดึล อิน นะ เชล อิส น็อต ลิฟวิง แอ็ท ทอล –

การหลบอยู่ในกระดองไม่ใช่การใช้ชีวิต เราจะเห็นว่า เขามีอุดมการณ์ มีความมุ่งมั่นตามล่าความฝันของตนเอง ไฟโตะ แถมยังส่งเสริมให้กำลังใจคนที่ต้องต่อสู้กับบางอย่างด้วย คือ การแสดงออกซึ่งความกล้าที่สู้ ไม่ท้อถอยง่ายๆ

3. ความเมตตา เห็นอกเห็นใจซึ่งกันและกัน (Benevolence, Compassion)

เราจะเห็นว่า เมื่อเกิดวิกฤติจากภัยธรรมชาติ ชาวญี่ปุ่น (ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยครั้ง) ต่างให้ความช่วยเหลือกันเองอย่างไม่เห็นแก่ตัว ไม่ยื้อแย่งข้าวของอย่างน่าอนาถใจเหมือนหลายๆ ประเทศ

4. ความเคารพ นอบน้อม (Respect)

วิถีของนักรบ วิถีของซามุไรนั้นไม่จำเป็นต้องทำกร่าง อวดโอ่และโชว์เหนือ เพราะเขาถือว่า ไม่ใช่นักรบ แต่เป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ สังเกตว่า คนญี่ปุ่นมักมีความสุภาพ อ่อนโยน เกรงอกเกรงใจอย่างมาก

tumblr

5. ความสัตย์ ทั้งกาย วาจา ใจ (Integrity)

วิถีซามุไรนั้นการพูดและการกระทำต้องเหมือนกัน ไม่ใช่ปากว่า ตาขยิบมีเล่ห์เหลี่ยมเป็นสุนัขจิ้งจอกเสมอๆ

6. ความดำรงค์ไว้ซึ่งเกียรติ (Honour)

การเป็นนักรบต้องกระทำทุกอย่างอยู่บนพื้นฐานของเกียรติยศ ศักดิ์ศรี ไม่ใช่ “ได้หมดถ้าสดชื่น”

7. การทำหน้าที่ และความจงรักภักดี (Duty and Loyalty)

เขามุ่งทำงานตามหน้าที่ ไม่ใช่ว่า ไม่ชอบใครก็แกล้งไม่ทำงานให้ หลงลืมไปว่าตนนั้นมีหน้าที่ และมีสิ่งที่ต้องภักดีนั่นคือ ท่านโชกุน หรือ ไดเมียว หรือแม้แต่พระจักรพรรดิซึ่งเป็นนายของซามุไร

8. ความสำรวมตน (Self-control)

นี่ก็ด้วย เราคงไม่ค่อยเห็นคนญี่ปุ่นพูดคุยกันด้วยเสียงอันดัง แต่จะเป็นการพูดด้วยวาจาสุภาพจริงใจ อ่อนโยน คาวาอิ ทั้งชายหญิง ไม่มีอาการโหวกเหวกไร้การอบรม เขาไม่ต้องให้ใครมาอบรมเพราะอบรมตัวเองได้

เมื่อมองดูคนและประเทศญี่ปุ่นแล้วก็อดจะถามตัวเอง (เบาๆ) ไม่ได้ว่า แล้วประเทศเราล่ะ (พร้อมกับมองไปรอบๆ) แต่อย่ามัวมองไปรอบๆ เริ่มที่ตัวเรานี่ละ ไฟโตะ

Like us on Facebook!